Nawoord

 

In tegenstelling tot de beslistheid waarmee ik in het voorgaande mijn ideeën en inspiratiebronnen beschrijf, ben ik mij ervan bewust dat dit soort van mededelingen tot een relatief bestaan is voorbestemd. Zij raken al snel ondergesneeuwd in een massa van gelijksoortige berichten, vlugschriften of studies met een grotere autoriteit en bredere kanalen.

Er is maar één mogelijkheid om zich hieraan te onttrekken, en dat is door niet in dezelfde categorie te willen aantreden. Het zal niemand verwonderen dat ik me ook hierin gesteund weet door John Dewey: “Knowledge and propositions which are the product of thinking, are works of art, as much so as statuary or symphonies”[1].

 

Deze publicatie is, met andere woorden, een kunstwerk. 

 

 

Moge het zich op deze wijze enigszins onderscheiden en de aandacht krijgen die het volgens mij verdient. Want uiteindelijk is het doel meer mensen te enthousiasmeren voor een onderwijs dat de mogelijkheden die de 21^ste eeuw kan bieden, ten volle benut. Dit kunstwerkje wil daartoe een aanzet zijn.

 

William Ploegaert

Begin 3^de coronajaar, 1^ste jaar van de oorlog in Oekraïne (2022)

 

 

---

[1] In “Experience and Nature” (New York, Dover Publications, 1925)

 

14. Niet zo utopisch

 

Ik waarschuwde er hier eerder voor dat ik bezig was een utopie uit te schrijven. Maar ik sprak tegelijk de hoop uit dat er bepaalde elementen toch een toepassing zouden kunnen vinden. En inderdaad, her en der zijn er in Vlaanderen en Nederland (en wellicht ook elders, maar een mens kan niet van alles op de hoogte zijn![1]) projecten en experimenten aan de gang.

In een artikel in het weekblad Knack (23/2/2022) worden de GO!-school Stamina (Brugge) en de ‘leerhubs’ (!) van De Met (Leuven, Sint-Katelijne-Waver en Vilvoorde) als voorbeelden vermeld. Wie hun respectievelijke websites bezoekt kan er zaken in terugvinden die in de vorige hoofdstukken ter sprake zijn gekomen: persoonlijke leertrajecten, coachende leraren, uitbrekende leeromgevingen, specifieke evaluaties enzovoort.

Zelf bezocht ik onlangs het splinternieuwe gebouw van de basisschool van het K.A. Zottegem door zijn bijzondere (infra)structuur een innovatieve lesmethode stimuleert.

De ‘leerhubs’ van De Met maken zelfs deel uit van een breder kader, het zogenaamde Transitieprogramma “Leven, leren en werken in 2050”, dat werd opgericht door het Europees Sociaal Fonds (ESF) en, jawel, de Vlaamse Overheid.

De Met-hubs zijn bovendien lid van de “Vereniging Agora Onderwijs”. Deze vereniging werd in 2013 opgericht door de Nederlanders Sjef Drummen, Jan Fasen, Bert Sterken en Bert Martens. Elk van hen had medeauteur van deze pagina’s kunnen geweest zijn, zo nauw sluiten onze doelstellingen en aspiraties bij mekaar aan.

Onder de auspiciën van deze vereniging werden inmiddels in Nederland (en dus ook via De Met-hubs in Vlaanderen) al verschillende onderwijsprojecten gerealiseerd die we best radicaal vernieuwend kunnen noemen.

Het is dus beslist geen absolutie utopie om aan een grondige onderwijsvernieuwing te willen werken. Het lijkt me echter noodzakelijk om met doortastende ideeën op de proppen te komen. Die ideeën zijn paradoxaal genoeg te vinden in het verleden, zoals ik heb proberen aan te tonen en te illustreren in wat hier voorafging. Moge deze tekst voor diegenen die aan een onderwijs van de toekomst werken zowel een inspiratie als een stimulans zijn.    

     

---

[1] Ik verneem dan ook met plezier waar nog andere projecten dan degene die hier worden vermeld te vinden zijn (via de commentaar-button).