13. Onderwijs en (in)dividualiteit
In zijn essay “The Common Self”[1] munt criticus Lewis Hyde het schitterende begrip “dividualiteit”, als tegengestelde van “individualiteit”. Daarmee bedoelde hij de ingesteldheid van een persoon die zijn persoonlijk belang beschermt door het algemeen belang te dienen. Dit spoort met de overtuiging van John Dewey voor wie het centrale probleem van de moderne maatschappij “de relatie tussen individuele vrijheid en maatschappelijk belang” leek te zijn. “Onderwijs”, zo vervolgt hij, “heeft een belangrijke rol in het vinden van een oplossing hiervoor. Het is haar taak om een model van samenleven en maatschappelijke organisatie uit te werken waarin beide waarden worden gerespecteerd.”[2]
Ik ben ervan overtuigd dat ons onderwijsmodel (zie hoofdstuk 11) aan deze vraag van Dewey beantwoordt.
Misschien werd het tot hier toe onvoldoende benadrukt, maar het vertrekplatform is ten allen tijde een plaats van samenkomen. Een soort van forum of piazza waar het gonst van allerlei activiteiten en leerlingen niet alleen hun trajecten uitstippelen maar ook hun ervaringen uitwisselen. Dit ongeacht hun studiekeuzes. Met andere woorden: het platform is een ontmoetingsplaats voor leerlingen – en leraars – van allerlei slag; geen segregatie tussen wat wij nu nog algemeen, technisch of beroepsonderwijs noemen. Wel integendeel, de voorgestelde leertrajecten kunnen een mengeling van de drie zijn.
De rondtrekkende ‘studiolo’s’ brengen de nomadische leerling – en leraar - tot op plekken waar hij anders misschien nooit was gekomen. Daar, en door zich te verplaatsen, leert hij zijn omgeving concreet te ervaren. Evenzo kunnen, zoals reeds gezegd (in hoofdstuk 11) deze ‘hubs’ ook (lokale of passerende) bezoekers aantrekken die geen leerlingen zijn maar die kunnen profiteren van wat er aangeboden wordt en zo op hun beurt in contact komen met nieuwe of andere bronnen van kennis en informatie.
Het is pas door deze sociale mix rond een democratisch onderwijsproject te verzamelen dat het ‘dividu’ kan ontstaan. Mensen die hun persoonlijke vrijheid verwerven dankzij hun inzet voor het algemeen belang.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten